Monday, May 28, 2007

Tääxkë wääpe toxtyëjk to´kpë

Jeepyëp toxtyëjk nyëjkxtë mejyooty ëts tmatstë kë´xm. Ëts n´it yo´oytyë tekwyä´äts tëkëëk oorë mëët yëë kyë´xm pujnpokjoot, kyoopäjkëxm, ets tkopa´antë mëët tu´ukë kaakymyots.

Nukoye mëk yääne ets nukooyë mëk pyojnë, may mayë pu´u, tëëts nääx, ets yëë pu´xm wyintëkëyë. Yëë an pu´u nyo´okëntë tyëkyëty.

Yëë toxtyejkety naa xyojxëtëp kon witsë´ë, ëts yeny yeny ëts woony woony, y´ixmuk. Pyeemtëp oorë nantsëm, täätsk tey, ëts kanääk koloor yëë lestoon ku´ut.

Yëë kë´ëxm, miti´ipë myäjtstëp, tuk mëëtookte yëë myëë toxtyëky sääpotëkë, mooyë Juyitan myääye. Ets winpitte n´it tsu´ujëp kyajpnooty, aakujk jotujk.

Tu´un tu´un jaa xyëë jikyääjten t´yajk naxtë jaa wääpe toxtyëjk.


Cuatro Vendedoras Huaves


Por la mañana, las mujeres van al mar y pescan camarones. Luego caminan descalzas tres horas, con el camarón dentro de unas tinas de metal sobre la cabeza, envueltas en una servilleta.

Hace mucho calor y hay mucho viento, mucha arena y tierra seca, el polvo se les mete en los ojos. La arena caliente les quema sus pies.

El camarón que recogen lo entregan a sus congéneres zapotecas en el mercado de Juchitán. Regresan a su pueblo al atardecer, felices y contentas.

Así pasan su vida las mujeres huaves.

0 Comments:

Post a Comment

<< Home